Modern psikolojinin travma ve zorlukları genellikle patolojik bir çerçevede ele almasına karşın, siz ‘sınanma’ kavramını merkeze alarak varoluşsal ve manevi bir perspektif sunuyorsunuz. Bu yaklaşımın insanın zorluklarla olan ilişkisini nasıl dönüştürebileceğini düşünüyorsunuz?
Bir meselenin tarih boyunca dört bakışla ele alındığını görmekteyiz. Bunlar başta din olmak üzere, felsefe, sanat ve bilimdir. Hz. Adem’in hem ilk insan hem de peygamber olduğuna inanan bir kişi, dinin belirleyiciliğini esas almak durumundadır. Peygamberler binlerce yıl boyunca dünyanın her yerinde, insana dair soruların cevaplarını her insanın anlayacağı ölçüde verdiler. Kur’an’da bir ayette şu ifade vardır: “Allah ve Resûlü bir işe hüküm verdiği zaman, inanmış bir erkek ve kadına o işi kendi isteklerine göre seçme hakkı yoktur.” (Ahzâb, 33/36) Açık olarak bir başka ayette, travmalar tek tek sayılarak bunların Allah tarafından gönderilen bir sınanma olduğu ifade edilmektedir. Bunlar; bir süre açlık, korku, hastalıklar, yakın kayıpları ve ölümler, malın elden çıkması ve kazancın azalması gibi sınavlardır. Bu zorluklara sabredenlerin ise müjdelerle karşılanacağı belirtilmektedir. Bu bilgiler ışığında, bilimin verilerini de bu bakış açısıyla değerlendirebiliriz.
Travma ve zor dönemler, “ruhsal sorun” algısının ötesinde hem “yaratılışın doğası ve manası” hem de pozitif psikoloji eksenli bir bakışı içermektedir. Dahası; hayatın akışını durduran, insanı zorlayan her şey bir mesaj ve mana içerdiği için bunlara sınanma diyebiliriz. Bu bakış açısı, soruna metafizik bir düzlemde daha dingin bir dayanma gücü kazandırır. Sınanma bilinci, insanı ferahlatan bir yorumdur. Çünkü bir sıkıntının manasını bilmek, insanı kaotik ruh haletinden çıkarır. Jung bu durumu şöyle ifade eder: “Kaç kez bir hastanın; ‘Varoluşumun anlamını ve amacını bir bilebilsem, sinirsel sıkıntılarımdan da kurtulurdum.’ diye bağırdığını duymuşumdur. Zengin ya da yoksul, evli ya da bekâr, ne durumda olursa o...
Yazının tamamını dergimizden okuyabilirsiniz.
.jpg)
